A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session41e3d2fcf502ce6ae68b9e0e15529f04d0921305): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionb398d744d6da27565714f4453d31ff5cb09b0750): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiond3dd8f290d009fbe889fc9ddbba6494b6025ddc0): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session2d24a6822a1e6b28e4340834f8e1383430a47f64): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session53831c3fdfc418276f216f2f84203656ae2b690c): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionc6d39fe09866e8a6ef5db8899e0985bfbd86be09): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionfdfaafb9a3759a18705cfe98b55da312bcfb4eb2): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionc7462468ae118d2f2fd33afffcf38c9da180ff9f): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session10d40bfd61f8abe70190884da9104d1a947c31c4): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session987a2139e65b6d237eba4d2e2bbda5ad83d7f486): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session111240aaf0d94ed586761c98705b960200e87877): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session05b25d48f3fc10ba6829934ce899ed38ffbec738): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session07a322307ffd1cfe1c24239e020fa5946b9bd22e): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiond6ca499bd75612cb5a10f1d716729b7368180e31): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session37a8319439237ecf5039fb0cff94d7fff0d7b66b): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session1a77c0e069d67d1d08d3bbdc508b2098d9c29d46): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session5efafba68253ef300835f8ac285a6b588b9745be): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionfbb118ee4c9d0b10c84febf9569fa5390fbc221d): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session7529eacbb2c2593a8d7bcb81b72af8e5b0436da9): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session56071f43422f23675a6e5c6f54cc81d1daa36a77): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session527cdb3f724c78da4bcd09f3fa411e86675ec5d8): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session84e1ed557f072508a79e384701df8f422beb1f66): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiona743b254ac379a895c84d8be08192f18376a3af6): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session37ff5fc67a762f7bc686dcc29b434101c5d0acee): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionc59a0366b128c17c5a8701c1bb9c19b9d406eef5): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionb5fcde130aa48aace35187b2936724514effa607): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session790ab89c7fdf50b286ca3f70f50ce3768925af27): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionb07f863f7c6f322ec1d3bcdd7a5bb1b740975562): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session6c19399d1eeaa9a22b4cc379189886a900dd2268): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionbc04919a8895c1e46313a86677347bc3e20a0e63): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session1f1951db65ca60fd7f0c9c59073a3772056de492): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session9464ac2f1b621f245d8147749abeb92da0d51bc1): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionbd798576a6424c95b9e41c3fbc64ab45142d9ccf): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session3deb056e2b1c103c9044ca4f93f5e2d0198bdfa6): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session930dbce671a49274a64206f8a8a82745313f3214): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiond936332cfdc8881cadb0f6b86439ec98d0de9910): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session6d5cf633b288f0605383e258e69ce25a8ca3705f): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiond0746880ab09e272ad5bb57b86d33599a5a7e075): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionc7cc6bfcbd1d0eeb0ee53fd634773bd54713d458): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session0ea9e8b9082e9a22433eef7f43289d2d4af37714): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiond30bd7eaae4b7886454dfdd56d5b54367af4d7ff): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session7bf4a77c478c7fc95e0e33062fcea5d397b3c708): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session7682c0e9d773c37e56e6f07c9e2c83c171e19c50): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session85cf4ee7114de090bbea13f041130620e4df7ba8): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessiondaac56c76907923143985b830c8b1de44929c0d9): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session5f5c0dba794232d8316126042dd56e708b84ad8a): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessione9d790092c61bfa140af87c5acf37dd11e2bb3bf): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session6eb422b7b0c3e4f6a24400138310f3b6ce97076c): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_session9f685b4d16334fcaf2d25c41276b1a3abbdd6621): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessione0f6b1145f36ee3dcdb62ce393a41b1f0958b568): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
A PHP Error was encountered
Severity: Warning
Message: unlink(/tmp/ci_sessionf2c9cf8810c2f0a4981ee0c2e0db3d7dbd365156): Operation not permitted
Filename: drivers/Session_files_driver.php
Line Number: 386
Backtrace:
File: /home/mmm/public_html/application/controllers/Article.php
Line: 10
Function: __construct
File: /home/mmm/public_html/index.php
Line: 318
Function: require_once
الشهرية | الدولية للمعلومات | 9سنوات ولبنان من دون موازنة
9سنوات ولبنان من دون موازنة
الموازنة ومواعيد إقرارها
تعتبر الموازنة هي الأساس في عمل وتشغيل الدولة، إذ تقدر من خلالها الواردات والنفقات ونسبة العجز أو الفائض، وترسم إطاراً عاماً للأوضاع الاقتصادية والمالية. وإعداد هذه الموازنة وإقرارها، نظراً لأهميتها، محدد في مواعيد وتواريخ دقيقة في مواد الدستور اللبناني ولم يترك الأمر من دون تحديد.
ونصت المادة 83 من الدستور على: "كل سنة في بدء عقد تشرين الأول تقدم الحكومة لمجلس النواب موازنة شاملة نفقات الدولة ودخلها عن السنة القادمة ويقترع على الموازنة بنداً بنداً."
وتبعاً لنص المادة 32 من الدستور: “... العقد الثاني يبتدئ يوم الثلاثاء الذي يلي الخامس عشر من شهر تشرين الأول وتخصص جلساته بالبحث في الموازنة والتصويت عليها قبل كل عمل آخر وتدوم مدة هذا العقد إلى آخر السنة”
ونصت المادة 86 من الدستور على: “إذا لم يبتّ مجلس النواب نهائياً في شأن مشروع الموازنة قبل الانتهاء من العقد المعين لدرسه فرئيس الجمهورية بالاتفاق مع رئيس الحكومة يدعو المجلس فوراً لعقد استثنائي يستمر لغاية نهاية كانون الثاني لمتابعة درس الموازنة وإذا انقضى العقد الاستثنائي هذا ولم يبت نهائياً في مشروع الموازنة فلمجلس الوزراء أن يتخذ قرارًا، يصدر بناءً عليه عن رئيس الجمهورية، مرسوم يجعل بموجبه المشروع بالشكل الذي تقدم به إلى المجلس مرعيا ومعمولاً به. ولا يجوز لمجلس الوزراء أن يستعمل هذا الحق إلا إذا كان مشروع الموازنة قد طرح على المجلس قبل بداية عقده بخمسة عشر يوماً على الأقل.
على أنه في مدة العقد الاستثنائي المذكور تجبى الضرائب والتكاليف والرسوم والمكوس والعائدات الأخرى كما في السابق وتأخذ ميزانية السنة السابقة أساساً ويضاف إليها ما فتح بها من الاعتمادات الإضافية الدائمة ويحذف منها ما أسقط من الاعتمادات الدائمة وتأخذ الحكومة نفقات شهر كانون الثاني من السنة الجديدة على القاعدة ألاثني عشرية (أي قسمة النفقات على أساس 12 جزءاً).
ويستدلّ من هذه النصوص أن الموازنة عمل أساسي له الأولوية في عمل الحكومة ومجلس النواب وإقرارها قبل بداية كل سنة أمر ضروري ويمكن التأخير حتى نهاية شهر كانون الثاني وكل تأخير أكثر من ذلك يحمل مخاطر على أداء الدولة المالي.
تاريخ إقرار الموازنة
يبيّن الجدول رقم 1 التاريخ الذي أقرت فيه الموازنة العامة في السنوات 1943-2005 حيث تبين أنه تم إقرار 59 موازنة خلال هذه الفترة وفقاً للتالي:
لم تقرّ الموازنة العامة في السنوات 1986-1987-1988-1989 بفعل الحرب اللبنانية وانقسام السلطة السياسية بين حكومتين وتعطل أعمال الدولة نتيجة ذلك.
لم يتم إقرار أية موازنة قبل بداية السنة المالية حتى إبان العهود الأكثر استقرارًا، وهذا مؤشر إلى مدى عدم الجدية في الأمور المالية.
أقرت 26 موازنة ضمن الشهرين الأولين من بداية السنة أي أقل من نصف الموازنات أقرت ضمن المهلة الطبيعية وهي موازنات الأعوام: 1943 - 1946 - 1952 - 1955 - 1957 - 1958 - 1960 - 1961 - 1962 - 1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1972 - 1976 - 1994 - 1995 - 1996 - 1998 - 2000 - 2002 - 2003.
أقرت 23 موازنة خلال النصف الأول من السنة وهي موازنات الأعوام: 1944 - 1945 - 1947 - 1948 - 1949 - 1950 - 1951 - 1954 - 1956 - 1959 - 1971 - 1973 - 1974 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1982 - 1983 - 1984 - 1997 - 2001 - 2004.
أقرت 7 موازنات خلال النصف الثاني من السنة وهي موازنات الأعوام: 1953 - 1975 - 1981 - 1985 - 1990 - 1991 - 1999.
أقرت 3 موازنات في الشهر الأخير من السنة أو في الشهر الأول بعد انتهاء السنة وفي موازنات الأعوام 1992-1993-2005.
في حكومات ما بعد الطائف منذ العام 1990- 2013 لم تقر الموازنة في 8 سنوات، وأقرت الموازنة في 4 سنوات بتأخير كبير (بين نهاية حزيران وبداية أيلول)، بينما أقرت 3 موازنات في الشهر الأخير من السنة، وأقرت 9 موازنات خلال أشهر كانون الثاني، شباط، آذار ونيسان، أي أن أكثرية الموازنات (15 موازنة) لم تقر أو أقرت بتأخير كبير.
الموازنة العامة في السنوات 1943-2005
الجدول 1
السنة
رقم القانون وتاريخ إقراره
1943
مرسوم اشتراعي رقم 325 تاريخ 23 شباط 1943
1944
قانون صادر في 7 حزيران 1944
1945
قانون صادر في 5 حزيران 1945
1946
قانون صادر في 4 شباط 1946
1947
قانون صادر في 19 آذار 1947
1948
قانون صادر في 5 نيسان 1948
1949
قانون صادر في 28 آذار 1949
1950
قانون صادر في 28 آذار 1950
1951
قانون صادر في 20 آذار 1951
1952
قانون صادر في 5 شباط 1952
1953
مرسوم رقم 2910 تاريخ 4 تشرين الثاني 1953
1954
قانون صادر في 7 أيار 1954
1955
قانون صادر في 26 شباط 1955
1956
قانون صادر في 10 آذار 1956
1957
مرسوم رقم 14877 تاريخ 5 شباط 1957
1958
مرسوم رقم 18551 تاريخ 4 شباط 1958
1959
مرسوم اشتراعي رقم 64 تاريخ 16 أيار 1959
1960
قانون صادر في 8 شباط 1960
1961
قانون صادر في 24 شباط 1961
1962
قانون صادر في 7 شباط 1962
1963
قانون صادر في 30 كانون الثاني 1963
1964
مرسوم رقم 15301 تاريخ 5 شباط 1964
1965
قانون رقم 14 صادر في 17 شباط 1965
1966
قانون رقم 8 صادر في 2 شباط 1966
1967
قانون صادر في 6 شباط 1967
1968
قانون رقم 19 صادر في 7 شباط 1968
1969
قانون رقم 10 صادر في 26 شباط 1969
1970
قانون رقم 7 صادر في 25 شباط 1970
1971
قانون رقم 36 صادر في 5 أيار 1971
1972
قانون رقم 5 صادر في 1 شباط 1972
1973
قانون رقم 12 صادر في 2 آذار 1973
1974
قانون رقم 12 صادر في 9 أيار 1974
1975
قانون رقم 32 صادر في 28 آب 1975
1976
قانون صادر في 2 شباط 1976
1977
مرسوم اشتراعي رقم 43 تاريخ 26 أيار 1977
1978
قانون صادر في 2 أيار 1978
1979
قانون صادر في 22 آذار 1979
1980
قانون رقم 4 صادر في 7 نيسان 1980
1981
قانون رقم 14 صادر في 15 تموز 1981
1982
قانون رقم 17 صادر في 18 آذار 1982
1983
قانون رقم 6 صادر في 22 آذار 1983
1984
قانون رقم 1 صادر في 13 حزيران 1984
1985
قانون رقم 7 صادر في 10 آب 1985
1986
لم تقر موازنة
1987
لم تقر موازنة
1988
لم تقر موازنة
1989
لم تقر موازنة
1990
قانون رقم 14 صادر في 20 آب 1990
1991
قانون رقم 89 صادر في 7 أيلول 1991
1992
قانون رقم 172 صادر في 2 كانون الأول 1992
1993
قانون رقم 280 صادر في 15 كانون الأول 1993
1994
قانون رقم 286 صادر في 12 شباط 1994
1995
قانون رقم 409 صادر في 7 شباط 1995
1996
قانون رقم 490 صادر في 15 شباط 1996
1997
قانون رقم 622 صادر في 7 آذار 1997
1998
قانون رقم 671 صادر في 5 شباط 1998
1999
قانون رقم 107 صادر في 23 تموز 1999
2000
قانون رقم 173 صادر في 14 شباط 2000
2001
قانون رقم 326 صادر في 28 حزيران 2001
2002
قانون رقم 392 صادر في 8 شباط 2002
2003
قانون رقم 497 صادر في 30 كانون الثاني 2003
2004
قانون رقم 583 صادر في 23 نيسان 2004
2005
قانون رقم 715 صادر في 3 شباط 2006
المصدر: قوانين الموازنة العامة.
العجز المقدّر، العجز المحقق
تتسم الموازنات التي أقرت أو التي أعدت ولم تقر منذ العام 1993 وحتى العام 2013 أي في مرحلة ما بعد الطائف، أن الحكومات المتعاقبة لم تحسن تقدير الإيرادات والنفقات في الموازنة، فالإيرادات المحققة كانت أدنى بكثير من الإيرادات المقدرة (باستثناء العامين 2004-2005)، كما أن النفقات المصروفة كانت أكبر بكثير من النفقات المقدرة ما أدى إلى ارتفاع العجز الفعلي عن العجز المقدر. وهذا الأمر أفقد الموازنة أهميتها، صحيح أن الموازنة هي تقدير إنما تفترض أن يكون قريباً من الحقيقة وليست مجرد أرقام وهمية لا تتطابق مع الواقع. ويبين الجدول رقم 2 هذه الحقائق.
إيرادات ونفقات الموازنة العامة ونسبة العجز المقدر والمحقق (المبالغ بمليار ليرة)
الجدول 2
السنة
الواردات المقدرة
الواردات المحققة
النفقات المقدرة
النفقات المحققة
العجز المقدر
العجز المحقق
% العجز المقدرة
% العجز المحققة
1993
1,701
1,392
3,400
2,096
1,699
704
49.9
33.5
1994
2,245
1,988
4,106
4,736
1,861
2,748
45.3
58
1995
3,150
2,482
5,630
5,354
2,480
2,872
44
53.6
1996
4,025
2,982
6,458
8,014
2,433
5,032
37.6
62.7
1997
4,100
3,356
6,433
8,602
2,333
5,246
36.2
61
1998
4,600
4,022
7,320
7,269
2,720
3,247
37.1
44.6
1999
4,990
4,546
8,395
8,503
3,405
3,956
40.5
46.5
2000
5,389
4,191
8,590
8,884
3,201
4,693
37.2
52.8
2001
4,900
4,259
9,900
8,212
5,000
3,953
50.5
48.1
2002
5,499
5,345
9,375
9,234
3,876
3,889
41.3
42.1
2003
6,470
6,180
8,600
9,435
2,130
3,255
24.7
34.5
2004
6,400
7,075
9,400
10,540
3,000
3,465
31.9
32.8
2005
6,917
7,405
10,000
10,203
3,083
2,798
30.8
27.4
2006
6,657
7,295
11,195
11,877
4,538
4,582
40.5
38.5
2007
7,675
8,749
11,840
12,587
4,165
3,838
35.1
30.5
2008
8,368
9,795
11,475
12,387
3,107
2,792
27
22.1
2009
11,389
12,036
16,304
17,167
4,915
4,462
30.1
26
2010
12,880
12,684
19,537
17,047
6,657
4,363
34
25.6
2011
14,361
14,070
19,826
17,600
5,465
3,530
27.6
20.1
2012
14,816
14,164
21,063
20,081
6,247
5,917
29.6
29.5
2013
14,208
14,201
23,008
20,563
8,800
6,362
38.2
30.9
المصدر: الإيرادات والنفقات المقدّرة بموجب قوانين الموازنة العامة، والإيرادات والنفقات الفعلية بموجب قوانين قطع حساب الموازنة العامة حتى عام 2003 باستثناء الأعوام 2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013 حيث لم تقرّ الموازنة حتى اليوم ولا قطع الحساب.
اترك تعليقا